O'zbekistonda To'lov Tizimlari: Payme, Click, Uzumbank

Onlayn do'kon ochganingizda, eng muhim jihatlardan biri - to'lov tizimlarini integratsiya qilish. O'zbekistonda bir nechta mahalliy to'lov tizimlari mavjud. Ushbu qo'llanmada biz barcha asosiy to'lov tizimlarini ko'rib chiqamiz va sizning biznesingizga mos tizimni tanlashga yordam beramiz.

2025-yilda O'zbekistonda to'lov tizimlari rivoji tez sur'atlar bilan davom etmoqda. 70%+ internet foydalanuvchilari onlayn to'lovlarni ishlatadi. Agar siz onlayn do'kon ochmoqchi bo'lsangiz, to'lov tizimlarini integratsiya qilish majburiydir.

Ushbu maqolada siz quyidagilarni o'rganasiz:

• Barcha mahalliy to'lov tizimlari
• Har birining afzalliklari va kamchiliklari
• Komissiyalar va narxlar taqqoslash
• Integratsiya qanday qilish
• Qanday tizimni tanlash kerakligi

1. To'lov Tizimi Nima va Nima Uchun Kerak?

Birinchi navbatda, to'lov tizimi nima ekanligini tushunish kerak.

To'lov Tizimi Nima?

To'lov tizimi - mijozlardan onlayn to'lovlarni qabul qilish uchun xizmat. Bu xizmat mijozlarning bank kartalarini, elektron hamyonlarini yoki boshqa to'lov usullarini qabul qilish imkonini beradi.

Nima Uchun Kerak?

Mijozlar uchun:

• ✅ Oson va qulay to'lov
• ✅ Xavfsiz to'lov
• ✅ Tezkor to'lov
• ✅ Har qanday vaqtda to'lov

Biznes uchun:

• ✅ Avtomatik to'lov qabul qilish
• ✅ To'lovlar xavfsizligi
• ✅ To'lovlar hisoboti
• ✅ Qo'shimcha daromad (naqd pul bilan muammolar yo'q)

Statistika

O'zbekistonda to'lov tizimlari:

• 2020: 30% onlayn to'lovlar
• 2025: 70% onlayn to'lovlar
• 2030 prognoz: 90%+ onlayn to'lovlar

Eng ko'p ishlatiladigan tizimlar:

1. Payme - 45%
2. Click - 35%
3. Uzumbank - 15%
4. Boshqalar - 5%

2. O'zbekistondagi Asosiy To'lov Tizimlari

Barcha asosiy to'lov tizimlarini ko'rib chiqamiz.

1. Payme

Umumiy ko'rinish: Payme - O'zbekistondagi eng mashhur to'lov tizimi. 3 million+ foydalanuvchi. Juda oson integratsiya va kuchli qo'llab-quvvatlash.

Afzalliklari:

• ✅ Eng ko'p ishlatiladi (45% bozor)
• ✅ Juda oson integratsiya (1-2 kun)
• ✅ 24/7 qo'llab-quvvatlash
• ✅ Ko'p to'lov usullari
• ✅ Real vaqtda hisobotlar
• ✅ Widget va API qo'llab-quvvatlanadi

Kamchiliklari:

• ❌ Komissiya biroz yuqori (2%)
• ❌ Qo'shimcha to'lov (300 ming so'm/yil)
• ❌ Teknik yordam cheklangan

Komissiyalar:

Narxlar:

• Integratsiya: 300 ming so'm (bir martalik)
• Yillik to'lov: 300 ming so'm
• Jami birinchi yil: 600 ming so'm

To'lov usullari:

• ✅ Visa, Mastercard
• ✅ UzCard, Humo
• ✅ Payme hamyon
• ✅ Click hamyon
• ✅ Installment (bo'lib-bo'lib to'lash)

Integratsiya:

• ✅ WooCommerce
• ✅ Shopify (qiyin)
• ✅ Custom platformalar
• ✅ REST API mavjud

Tavsiya:

• ✅ Eng ko'p ishlatiladi
• ✅ Oson integratsiya
• ✅ Tezkor ochish kerak bo'lsa
• ❌ Komissiya biroz yuqori

2. Click

Umumiy ko'rinish: Click - O'zbekistondagi ikkinchi eng katta to'lov tizimi. 2 million+ foydalanuvchi. Past komissiya va tezkor to'lovlar.

Afzalliklari:

• ✅ Past komissiya (1.5-1.8%)
• ✅ Tezkor to'lovlar (real vaqtda)
• ✅ Juda oson integratsiya
• ✅ Ko'p to'lov usullari
• ✅ Bepul integratsiya (bir martalik)

Kamchiliklari:

• ❌ Payme'ga qaraganda kam foydalanuvchi (35%)
• ❌ Qo'llab-quvvatlash o'rtacha
• ❌ Hujjatlar cheklangan

Komissiyalar:

Narxlar:

• Integratsiya: 0 so'm (bepul!)
• Yillik to'lov: 0 so'm
• Jami: 0 so'm

To'lov usullari:

• ✅ Visa, Mastercard
• ✅ UzCard, Humo
• ✅ Click hamyon
• ✅ Payme hamyon
• ✅ Installment

Integratsiya:

• ✅ WooCommerce (o'rnatiladi)
• ✅ Shopify (qiyin)
• ✅ Custom platformalar
• ✅ REST API mavjud

Tavsiya:

• ✅ Past komissiya
• ✅ Bepul integratsiya
• ✅ Tezkor to'lovlar
• ⚠️ Payme'ga qaraganda kam foydalanuvchi

3. Uzumbank

Umumiy ko'rinish: Uzumbank - O'zbekistondagi yirik bankning to'lov tizimi. Bank kartalari bilan to'liq integratsiya.

Afzalliklari:

• ✅ Bank integratsiyasi (UzCard, Humo)
• ✅ Past komissiya (1.5-2%)
• ✅ Xavfsiz to'lovlar
• ✅ Bank qo'llab-quvvatlash

Kamchiliklari:

• ❌ Kam foydalanuvchi (15%)
• ❌ Integratsiya qiyinroq
• ❌ Qo'llab-quvvatlash cheklangan

Komissiyalar:

Narxlar:

• Integratsiya: 500 ming so'm
• Yillik to'lov: 200 ming so'm
• Jami birinchi yil: 700 ming so'm

Tavsiya:

• ✅ Bank kartalari bilan integratsiya
• ✅ Xavfsizlik
• ❌ Kam foydalanuvchi
• ❌ Qiyin integratsiya

4. Paynet

Umumiy ko'rinish: Paynet - mahalliy to'lov tizimi. Kam ishlatiladi, lekin ba'zi joylarda kerak.

Afzalliklari:

• ✅ Mahalliy xizmat
• ✅ Naqd pul to'lovlari (terminal orqali)

Kamchiliklari:

• ❌ Juda kam ishlatiladi (5% dan kam)
• ❌ Cheklangan integratsiya
• ❌ Qo'llab-quvvatlash cheklangan

Tavsiya:

• ⚠️ Faqat maxsus holatlar uchun

5. Xalqaro To'lov Tizimlari

PayPal:

• O'zbekistonda kam ishlatiladi
• Xalqaro to'lovlar uchun
• Komissiya: 3-4%
• Integratsiya qiyin

Stripe:

• O'zbekistonda ishlamaydi
• Faqat xalqaro to'lovlar uchun

Tavsiya:

• Faqat xalqaro mijozlar uchun kerak bo'lsa

3. Taqqoslash Jadvali

Barcha tizimlarni taqqoslaymiz:

Komissiyalar Taqqoslash (10 million so'm sotuvda)

Xulosa: Click eng arzon (komissiya + integratsiya), Payme o'rtacha, Uzumbank qimmat.

4. Integratsiya Qanday Qilish?

To'lov tizimlarini integratsiya qilish jarayoni.

WooCommerce Integratsiyasi

Payme:

1. Payme'dan API kalitlari olish
2. WooCommerce'ga Payme plugin o'rnatish
3. API kalitlarini kiriting
4. Test rejimida sinovdan o'tkazish
5. Production rejimiga o'tkazish

Vaqt: 1-2 kun

Click:

1. Click'dan API kalitlari olish
2. WooCommerce'ga Click plugin o'rnatish
3. API kalitlarini kiriting
4. Test qilish

Vaqt: 1 kun

Tavsiya: Agar WooCommerce ishlatsangiz, ikkala tizimni ham integratsiya qiling - mijozlarga ko'proq variant taklif qilasiz.

Shopify Integratsiyasi

Muammo:

• Shopify mahalliy to'lov tizimlarini to'liq qo'llab-quvvatlamaydi
• Custom integratsiya kerak (qiyin va qimmat)
• Faqat kartalar ishlaydi (Visa, Mastercard)

Yechim:

• Payme yoki Click widget ishlatish
• Yoki custom dasturchi yordamida integratsiya (1-3 million)

Tavsiya: Agar Shopify ishlatsangiz, mahalliy to'lovlar uchun maxsus integratsiya kerak bo'ladi.

Custom Platforma Integratsiyasi

REST API:

• Barcha tizimlar REST API qo'llab-quvvatlaydi
• Dasturchi API integratsiyasini qiladi
• Vaqt: 1-2 hafta

Tavsiya: Professional dasturchi yordamida integratsiya qiling.

5. Naqd Pul To'lovlari

O'zbekistonda naqd pul to'lovlari hali ham keng tarqalgan. Qanday integratsiya qilish mumkin?

Yetkazib Berishda Naqd Pul

Qanday ishlaydi:

1. Mijoz onlayn buyurtma beradi
2. To'lov usulini "Naqd pul" tanlaydi
3. Kuryer mahsulotni yetkazadi
4. Mijoz naqd pul to'laydi
5. Kuryer pulni olib keladi

Tavsiya:

• Click va Payme widget orqali
• Yoki custom integratsiya

Terminal Orqali

Paynet terminal:

• Naqd pul terminalda to'lash mumkin
• Integratsiya qiyin
• Kam ishlatiladi

Tavsiya: Faqat maxsus holatlar uchun.

6. Xavfsizlik

To'lov tizimlari xavfsizligi muhimdir.

PCI DSS Standartlari

Nima bu?

• Kartalar ma'lumotlarini himoya qilish standarti
• Barcha to'lov tizimlari PCI DSS sertifikatiga ega

Sizning javobgarligingiz:

• Kartalar ma'lumotlarini to'g'ridan-to'g'ri saqlamang
• To'lov provider ishlating
• SSL sertifikati o'rnating

SSL Sertifikati

Nima uchun kerak?

• Ma'lumotlarni shifrlash
• Xavfsiz ulanish
• Google SEO uchun muhim

Narxlar:

• Bepul: Let's Encrypt
• Premium: 200-500 ming so'm/yil

Tavsiya: Let's Encrypt bepul SSL ishlating - yetarli.

7. Qanday Tizimni Tanlash?

Sizning biznesingizga mos to'lov tizimini tanlash.

Tanlov Algoritmi

1. Bir nechta tizim integratsiya qiling:

• Mijozlarga ko'proq variant taklif qiling
• Eng ko'p ishlatiladigan: Payme + Click

2. Sizning biznesingizga mos:

• Kichik biznes → Click (bepul integratsiya)
• O'rta biznes → Payme + Click
• Katta biznes → Payme + Click + Uzumbank

3. Komissiyalarni solishtiring:

• 10 million so'm sotuvda: Click eng arzon
• 100 million so'm sotuvda: Click tejalish 500k so'm/yil

Tavsiyalar

1. Payme (Tavsiya etiladi):

• ✅ Eng ko'p ishlatiladi
• ✅ Oson integratsiya
• ⚠️ Biroz qimmat

2. Click (Tavsiya etiladi):

• ✅ Past komissiya
• ✅ Bepul integratsiya
• ✅ Tezkor to'lovlar

3. Ikkalasini ham:

• ✅ Mijozlarga ko'proq variant
• ✅ Bir tizim ishlamasa, ikkinchisi ishlaydi

8. To'lovlarni Optimallashtirish

To'lov jarayonini optimallashtirish - konversiyani oshirish.

Qanday Optimallashtirish?

1. Oddiy jarayon:

• Bir necha qadamdan iborat
• Qo'shimcha maydonlar yo'q
• Tezkor to'lov

2. Xavfsizlik ko'rsatkichlari:

• SSL sertifikati
• Xavfsiz to'lov ikonlari
• Mijozlarga ishonch

3. Ko'p to'lov usullari:

• Kartalar
• Elektron hamyonlar
• Installment
• Naqd pul

4. Xatolarni kamaytirish:

• To'lov xatolari haqida ma'lumot
• Qayta urinish imkoniyati
• Qo'llab-quvvatlash kontaktlari

Statistika

To'lov jarayoni optimizatsiyasi:

• Qisqa jarayon → 15-20% konversiya o'sishi
• Ko'p to'lov usullari → 10-15% o'sish
• Xavfsizlik ko'rsatkichlari → 5-10% o'sish

Xulosa

To'lov tizimlarini integratsiya qilish - muvaffaqiyatli onlayn do'konning muhim qismi. O'zbekistonda Payme va Click eng yaxshi variantlar.

Asosiy Tavsiyalar

1. Bir nechta tizim ishlating:

• Payme + Click (tavsiya etiladi)
• Mijozlarga ko'proq variant

2. Optimallashtiring:

• Oddiy jarayon
• Ko'p to'lov usullari
• Xavfsizlik ko'rsatkichlari

3. Xarajatlarni optimallashtiring:

• Click bepul integratsiya
• Past komissiya
• Tejalish yiliga 500k+

Keyingi Qadamlar

1. Hozir: To'lov tizimini tanlash (Payme yoki Click)
2. 1 hafta: Integratsiya (WooCommerce uchun 1-2 kun)
3. 2 hafta: Test to'lovlari
4. 3 hafta: Production'ga o'tkazish

Qo'shimcha Resurslar

• To'lov Jarayonini Optimallashtirish
• E-commerce Platformalarni Tanlash
• To'lov Muvaffaqiyatsizliklari

---

Savol-javoblar (FAQ)

Q: Qaysi to'lov tizimi eng yaxshi? A: O'zbekistonda Payme eng ko'p ishlatiladi (45%), lekin Click eng arzon (bepul integratsiya, past komissiya). Ikkalasini ham integratsiya qilish tavsiya etiladi.

Q: Komissiya qancha? A: Payme: 1.5-2%, Click: 1.2-1.8%, Uzumbank: 1.5-2%. Yillik 10 million so'm sotuvda, Click eng arzon (150k vs 200k).

Q: Integratsiya qancha turadi? A: Click: Bepul. Payme: 300 ming so'm. Uzumbank: 500 ming so'm. Click eng arzon.

Q: Shopify'da mahalliy to'lovlar ishlaydimi? A: To'g'ridan-to'g'ri ishlamaydi. Custom integratsiya kerak (1-3 million so'm). WooCommerce'da oson ishlaydi.

Q: Naqd pul to'lovlari mumkinmi? A: Ha. Click va Payme widget orqali. Yoki yetkazib berishda naqd pul.

Q: SSL sertifikati kerakmi? A: Ha, majburiy. Let's Encrypt bepul SSL yetarli.

Q: Bir nechta tizim ishlatish mumkinmi? A: Ha, mumkin va tavsiya etiladi. Mijozlarga ko'proq variant taklif qilasiz.

Q: To'lov qanday qabul qilinadi? A: Real vaqtda. To'lov amalga oshganidan keyin, 1-3 ish kunida hisobingizga pul tushadi.

Q: Transaction fee nima? A: Har bir to'lovdan olinadigan komissiya. Masalan, 100 ming so'm to'lovda, Payme'da 2% = 2 ming so'm.

Q: Qaysi tizim xavfsizroq? A: Barcha tizimlar PCI DSS standartiga ega va xavfsiz. SSL sertifikati bilan birga ishlatilganda, hammasi xavfsiz.

---

Muhim eslatma: To'lov tizimlarini integratsiya qilish juda oson. WooCommerce'da 1-2 kunda tayyor bo'ladi. To'lov jarayonini optimallashtirish konversiyani 15-30% ga oshirishi mumkin.

Muallif haqida: OsonSotuv jamoasi O'zbekistonda onlayn savdoni rivojlantirishga yordam beradi. Bizning platformamiz orqali 1000+ do'kon ochilgan va yuzlab million so'm sotuvga erishilgan.

Bog'lanish:

• Email: info@osonsotuv.uz
• Telegram: @osonsotuv
• Website: osonsotuv.uz